LANGKAH-LANGKAH DALAM PENYEDIAAN BUJAM

 

LANGKAH-LANGKAH DALAM PENYEDIAAN  BUJAM

Sediakan peralatan yang diperlukan seperti parang, pisau, gunting, pelurut, penyisip, tempayan, dan jangka.
Proses Penyediaan daun ·         Daun yang sesuai dipilih daripada jenis yang baik, tidak terlalu tua atau muda. ·         Daun mengkuang dipotong pada bahagian pangkalnya sehelai demi sehelai. ·         Kemudian daun disusun berlapis dan dipotong pada bahagian pangkal dan hujungnya ·         Duri pada bahagian tulang (mempulur) daun dibuang menggunakan pisau.
Proses Melayur ·         Daun dilayur atas bara api sehingga lembut dan sehingga daun berwarna kekuning-kuningan supaya lebih tahan lama. ·         Daun yang lembut akan dapat mengelakkanya daripada patah apabila proses menjangka dilakukan.
Proses Menjangka ·        Daun diletakkan atas paha yang telah dialas. Kemudian alat jangka dicucuk pada daun dan ditarik perlahan-lahan. ·        Daun akan dibelah menjadi helaian yang lebih kecil dan sama saiz bergantung kepada jarak mata yang terdapat pada jangka. ·        Proses ini juga dapat membuang duri pada bahagian kiri dan kanan daun. ·        Daun dibiarkan kering selama lebih kurang satu jam.
Proses Melurut ·        Proses melurut dilakukan dengan menggunakan alat pelurut ·        Melurut berulang kali agar helaian daun menjadi lembut dan tidak bergulung.
Proses Merendam ·         Bilah-bilah helaian daun diikat dan direndam selama tiga hari tiga malam dalam tempayan yang berisi air biasa. ·         Air ditukar sebanyak dua kali sehari untuk mengelakkannya daripada berbau masam. ·         Proses dilakukan untuk melunturkan warna hijau pada daun agar daun mengkuang menjadi lebih putih.
Proses Menjemur ·        Daun yang telah luntur warnanya, dibuka ikatannya kemudian dicuci dan dijemur.
Proses Melurut ·         Proses melurut  dilakukan semula dengan menggunakan alat pelurut. Melurut dilakukan secara berulang kali agar helaian daun menjadi lembut dan tidak bergulung.
Proses Menganyam ·        Proses dilakukan dalam lima peringkat dan memakan masa yang agak lama bergantung kepada kecekapan tukang anyam dan saiz anyaman. ·        Proses perlu dilakukan dengan kemas dan teliti bagi menghasilkan anyaman yang menarik serta berkualiti. ·        Lagang atau menaja ialah asas atau ‘tulang” kepada permulaan proses   anyaman yang menentukan panjang sesuatu anyaman. Kebiasaanya kiraan sebanyak 60  helaian daun digunakan untuk lebar saiz bujam yang ingin dihasilkan.     ·        Tiap-tiap satu bilah mengkuang dibentuk seperti ‘V’ pada bahagian tengah iaitu tempat sesuatu anyaman bermula dan  diteruskan proses anyaman sehingga mendapat lebar saiz yang dikehendaki.
Selepas lebar anyaman dapat disiapkan seterusnya proses membuat bucu iaitu untuk membentuk sudut sumpit tersebut. Kebiasaanya terdapat dua bentuk sudut dikenali dengan nama muncung kucing atau muncung tirus.
·         Anyaman diteruskan mengikut saiz yang dikehendaki. Kebiasanya saiz bujam tidak melebehi sukatan 22 cm x 25 cm lebar.
Proses Menyisip dan Mengerat   Proses menggunakan alat penyisip bagai meregangkan bahagian anyaman. ·        Lebihan helaian daun dipotong serong bagi memudahkan disisip ke dalam bahagian anyaman untuk menghidarkan anyaman tersebut terburai. ·        Lebihan atau saki baki bilah anyaman disisip menggunakan pisau anyaman supaya nampak kemas dan menarik. ·        Proses yang sama juga dibuat untuk menyediakan sumpit bahagian dalam bujam dengan saiz yang lebih kecil.	Gambar sumpit kecil
Proses menyediakan sulaman tekat  sebagai pembalut bujam. ·        Sediakan peralatan tekat sulam terdiri daripada pemidang kayu,coban, benang untuk menekat,irasan atau kain dasar, kain baldu dan  mempulur. ·        Motif flora sangat digemari di samping motif fauna dan geometri. Tumbuhan menjadi pilihan ialah tumbuhan menjalar, terutamanya bunga, daun, akar menjalar dan kudup bunga. ·        Proses menekat ini memerlukan kepakaran yang tinggi dan kehalusan dalam menghasilkan tekat tersebut.
Proses Membalut Bujam ·        Kain sulaman bujam setelah siap akan dijahit untuk membuat hiasan sampul bujam. ·        Kain sulaman akan dipotong kepada dua bahagian iaitu bahagian depan dan bahagian belakang. ·        Kain sulaman ini akan dijahit mengikut saiz bujam dan pastikan boleh disarungkan, jangan terlalu sempit. ·        Kemasan kain sulaman dihiasi dengan manik untuk mencantikkan lagi bujam tersebut.
Proses Memasang Rambu-ramba ·         Untuk menjadikan bujam epok perlu dihiasi dengan rambu-ramba yang diperbuat daripada benang bulu dan dijahit di hujung bujam.
Proses Memasang Tali bertendan ·        Untuk menyediakan bujam bertendan maka akan dipasangkan tali daripada kain selebar satu inci yang dijahit pada bujam sebagai pengikat bujam tersebut
Bujam yang telah siap dijahit dengan sulam tekatan akan dipasangkan tali untuk membuat bujam bertendan. Untuk bujam epok tidak perlu dijahitkan talinya.   Peralatan bahan sirih diisikan dalam cembul dan dimasukkan ke dalam bujam yang telah siap dihias.